ΤΟ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ.

Πολλές φορές έχω αναρωτηθεί αν αισθάνομαι ικανοποιημένος με το χώρο και τις συνθήκες εργασίας μου. Φαντάζομαι ότι το θέμα έχει απασχολήσει την πλειονότητα των εκπαιδευτικών. Εργαζόμενος ως αναπληρωτής για πάρα πολλά χρόνια είχα την τύχη να φιλοξενηθώ σε πολλά διαφορετικά σχολεία. Γνώρισα πολλούς συλλόγους και συνάντησα πολλούς αξιόλογους συναδέλφους. Σήμερα, ως συνδικαλιστικό στέλεχος, εξακολουθώ να επισκέπτομαι κάθε χρόνο αρκετά σχολεία. Έτσι έχω μια, θα μπορούσα να πω ολοκληρωμένη, εικόνα του τρόπου και των συνθηκών λειτουργίας των περισσοτέρων σχολικών μονάδων. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εργαζόμαστε και το περιβάλλον των σχολείων μας απέχουν πολύ από το να χαρακτηριστούν ιδανικά. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα σχολεία μας είναι απαρχαιωμένα, ότι καλύπτουν υποτυπωδώς τις ανάγκες της σύγχρονης εκπαίδευσης, ότι γενικότερα ο χώρος και οι συνθήκες λειτουργίας δεν αρμόζουν στο ρόλο και τη θέση που καλούμαστε να υπηρετήσουμε. Από την άλλη μεριά θα μπορούσαμε να τα παραβλέψουμε όλα αυτά αν οι συνθήκες λειτουργίας και η δομή των σχολείων μας ικανοποιούσε τις ανάγκες των μαθητών μας. Φυσικά ούτε αυτό συμβαίνει.
Αναρωτήθηκα λοιπόν πως θα ήθελα να είναι το σχολείο που θα κάλυπτε τις ανάγκες μου επαγγελματικά και θα πληρούσε τις προϋποθέσεις μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αυτές τις σκέψεις θα ήθελα να θέσω στο σχολιασμό σας.
Το πρώτο θέμα που με απασχόλησε είναι ο χώρος της σχολικής μονάδας. Η εικόνα που έχουν τα σχολεία μας είναι μάλλον ξεπερασμένη αισθητικά και λειτουργικά. Τα ψηλά κάγκελα και οι σιδερένιες μπάρες στα παράθυρα παραπέμπουν σε ένα χώρο απομονωμένο από το περιβάλλον. Αν θέλουμε να λειτουργούμε σε ένα σχολείο ανοιχτό προς την κοινωνία, ένα σχολείο που να αποτελεί κέντρο πολιτιστικής δράσης δεν μπορεί πλέον ο χώρος του σχολείου να είναι απομονωμένος. Ο χώρος του σχολείου ήταν παραδοσιακά το κέντρο της νεανικής δραστηριότητας, στις γειτονιές στις μικρές πόλεις αλλά και στα χωριά ο χώρος της αυλής του σχολείου ήταν χώρος παιχνιδιού ήταν χώρος δράσης, γιατί να μην είναι και τώρα. Πως μπορεί να γίνει αυτό; Πιστεύω ότι το πρώτο βήμα είναι η ολοήμερη λειτουργία της σχολικής μονάδας. Σε ένα σχολείο που λειτουργεί όλη μέρα ο νέος μπορεί να βρει ενδιαφέροντα που θα του γεμίσουν όχι μόνο το ωράριο της σχολικής δραστηριότητας αλλά και τις ώρες τις ξεκούρασης, του παιχνιδιού αλλά και της ένταξής του στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.
Στην ίδια λογική πρέπει να ενταχθεί και η δημιουργία και διαμόρφωση περιφερειακών χώρων που θα φιλοξενήσουν άλλες δραστηριότητες. Μια τέτοια δράση θα μπορούσε να είναι η διαμόρφωση και λειτουργία ενός διαδικτυακού σταθμού. Παράλληλα σε ένα σχολείο πρέπει να υπάρχουν όλες εκείνες οι υποδομές που θα επιτρέπουν την διαρκή λειτουργία του σε ολοήμερη βάση. Από την άλλη μεριά η βασική λειτουργία του σχολείου πρέπει να αναβαθμιστεί με μια σειρά από παρεμβάσεις. Η σχολική βιβλιοθήκη και τα εργαστήρια είναι απαραίτητα σε όλες τις σχολικές μονάδες αν θέλουμε να μιλάμε για εκπαίδευση ποιότητας και ουσίας, ενώ απαραίτητη πρέπει να θεωρείται και η λειτουργία ενός σταθμού παροχής πρώτων βοηθειών και ψυχολογικής υποστήριξης. Φυσικά αν θέλουμε ένα ολοήμερο σχολείο λειτουργικό θα πρέπει σε αυτό να υπάρχουν χώροι για εστίαση και ένα γυμναστήριο. Σε αυτό το πλαίσιο η παρεχόμενη εκπαιδευτική δραστηριότητα μπορεί να πάρει πραγματικά άλλες διαστάσεις.
Επειδή όμως εκπαίδευση δεν είναι μόνο η παροχή υλικοτεχνικών υποδομών είναι απαραίτητη η εκπαίδευση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Οι εκπαιδευτικοί εδώ και πολλά χρόνια ζητούν την αναβάθμιση του ρόλου τους και την επιμόρφωσή τους στη χρήση νέων τεχνολογιών αλλά και την διαμόρφωση νέων δεδομένων στο χώρο και την διαδικασία της εκπαίδευσης. Είναι απαραίτητη η αναμόρφωση τόσο της διδακτικής πρακτικής όσο και η αναδιοργάνωση των παρεχόμενων γνώσεων. Φυσικά η διαδικασία αυτή της αναμόρφωσης δεν είναι ούτε φθηνή ούτε εύκολο να διαμορφωθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα αλλά νομίζω ότι είναι κάτι περισσότερο από απαραίτητη αν θέλουμε να κερδίσουμε το στοίχημα και να διαμορφώσουμε τις συνθήκες εκείνες που θα επιτρέψουν στη χώρα μας να διεκδικήσει τη θέση που της αρμόζει. Η Ελλάδα έχει μια τεράστια πολιτιστική κληρονομιά και είναι άδικο να καταδικάζουμε τις επόμενες γενιές στην άγνοια και την αμάθεια.